Przebieranie, zmiana pościeli, posiłek w łóżku, przekładanie na bok. Przy osobie leżącej te czynności powtarzają się kilka razy dziennie, a bez odpowiedniego sprzętu każda z nich kosztuje opiekuna mnóstwo siły. W programie „Na zdrowie” w SILVER TV pokazaliśmy, jak wyglądają one dziś, gdy łóżko obsługuje się pilotem.
Odcinek „Opieka nad leżącym rodzicem w domu. Nowa jakość życia na łóżku”, program „Na zdrowie”, SILVER TV. Rozmawiają Beata Borucka i Adrian Kuberski, specjalista ACTI do spraw opieki długoterminowej. Materiał reklamowy powstały we współpracy z ACTI.
Gdy opieka spada na rodzinę z dnia na dzień
Beata Borucka zna ten temat z własnego domu. Jej tata po udarze miał niesprawną połowę ciała i był potężnym mężczyzną, a opiekowała się nim głównie mama, drobna kobieta. Każde posadzenie, przebranie czy przełożenie na bok wymagało ogromnego wysiłku, często dwóch osób.
Tak wygląda codzienność wielu rodzin. Opiekun pochyla się nad zwykłym, niskim łóżkiem dziesiątki razy dziennie, dźwiga i przekręca bliskiego, a po kilku tygodniach zaczyna go boleć kręgosłup. Dobre łóżko rehabilitacyjne nie zastąpi opieki, ale przejmuje dużą część pracy fizycznej. Sterowane pilotem unosi oparcie, nogi, całe leże, a nawet przechyla osobę leżącą na bok.
Fot.: Wszystkie ustawienia łóżka zmienia się przyciskami na pilocie, bez korby i bez dźwigania.
Posiłek w łóżku: oparcie i stolik
Jedzenie na leżąco jest niewygodne i niebezpieczne, bo łatwo się zakrztusić. Dlatego do posiłku osobę leżącą trzeba posadzić. W łóżku z elektryczną regulacją wystarczy unieść pilotem oparcie pleców. W Acti CARE PLUS można je podnieść do 80°, a funkcja autokonturu jednocześnie unosi kolana, dzięki czemu chory nie zsuwa się w dół łóżka.
W zestawie z łóżkiem jest stolik nakładany na barierki, który zamienia łóżko w miejsce do jedzenia, czytania czy rozmowy. Po posiłku zwykle zaleca się, by chory jeszcze przez pewien czas pozostał w pozycji siedzącej. Jak długo w przypadku Twojego bliskiego, zapytaj lekarza lub pielęgniarkę.
Fot.: Uniesione oparcie i stolik na barierkach. Tak wygląda posiłek bez przenoszenia chorego z łóżka.
▶ Zobacz ten fragment w filmie (od 5:04)
Przekładanie na bok: pościel, plecy, higiena
Zmiana pościeli, mycie pleców, przebieranie i kontrola skóry wymagają ułożenia chorego na boku. Przy zwykłym łóżku opiekun musi przetoczyć bliskiego siłą własnych rąk, a to dla kręgosłupa jedno z najcięższych zadań w całej opiece.
Łóżko z funkcją bocznego przechyłu robi to za opiekuna. W Acti CARE PLUS pilotem przechyla się leże na prawą lub lewą stronę, do 45°. Osoba leżąca łagodnie układa się na boku, a opiekun ma wolne ręce, żeby zmienić prześcieradło albo umyć plecy.
Fot.: Przechył boczny ułatwia zmianę pościeli, higienę i ułożenie chorego na boku.
▶ Zobacz ten fragment w filmie (od 10:27)
Co ile zmieniać pozycję osoby leżącej?
Długie leżenie w jednej pozycji grozi odleżynami. Najbardziej narażone są miejsca, gdzie kość jest blisko skóry: okolica kości krzyżowej, pięty, biodra i łopatki. Dlatego pozycję trzeba regularnie zmieniać, także w nocy, i codziennie oglądać skórę.
Częstotliwość zmiany pozycji powinien ustalić lekarz lub pielęgniarka, bo zależy od stanu zdrowia i ryzyka odleżyn. W praktyce często zaleca się zmianę pozycji co około 2 godziny. Przy dużym ryzyku odleżyn warto też pomyśleć o materacu przeciwodleżynowym. Przechył boczny sterowany pilotem sprawia, że nocna zmiana pozycji nie wymaga dźwigania.
▶ Zobacz ten fragment w filmie (od 11:45)
Łóżko na wysokość opiekuna
Zwykłe łóżko jest za niskie do pielęgnacji. Opiekun pracuje wtedy pochylony, a to najprostsza droga do bólu pleców. Łóżko z elektryczną regulacją wysokości podnosi się do poziomu, na którym można pracować prosto. Acti CARE PLUS reguluje wysokość leża w zakresie 45–69 cm.
Do pielęgnacji łóżko warto podnieść, a gdy chory zostaje sam albo śpi, opuścić na najniższą pozycję. Niskie łóżko ułatwia też bezpieczne siadanie na brzegu i wstawanie.
Fot.: Wysokość leża ustawia się pilotem do potrzeb opiekuna i chorego.
▶ Zobacz ten fragment w filmie (od 12:58)
Wysięgnik: podciąganie i asekuracja
Wysięgnik z uchwytem montowany nad łóżkiem pozwala choremu chwycić się i samodzielnie podciągnąć, zmienić pozycję albo usiąść. To ważne nie tylko dla opiekuna. Każdy ruch, który chory może wykonać sam, wzmacnia mięśnie i daje mu poczucie samodzielności. Wysięgnik jest w zestawie z łóżkiem Acti CARE PLUS.
Fot.: Wysięgnik pomaga choremu samodzielnie się podciągnąć i zmienić pozycję.
▶ Zobacz ten fragment w filmie (od 13:31)
Wstawanie z łóżka i wysokość siedziska
Jeśli stan zdrowia na to pozwala, siadanie i wstawanie są częścią codziennej aktywizacji. Pomaga w tym kilka prostych kroków:
- unieś pilotem oparcie, żeby chory najpierw usiadł w łóżku,
- złóż barierkę po stronie wstawania,
- ustaw wysokość łóżka tak, by siedzący na brzegu pewnie opierał całe stopy o podłogę,
- daj choremu chwilę, zanim wstanie, bo po długim leżeniu może zakręcić mu się w głowie,
- asekuruj go przy wstawaniu i pierwszych krokach.
Fot.: Odpowiednio obniżone łóżko ułatwia bezpieczne wstawanie z asekuracją.
▶ Zobacz ten fragment w filmie (od 15:34)
Gdzie kupić łóżko i czy można dostać dofinansowanie?
Łóżko rehabilitacyjne można kupić albo wypożyczyć w wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego. Wypożyczenie sprawdza się na krótki czas, na przykład po operacji. Przy opiece trwającej wiele miesięcy warto porównać łączny koszt wypożyczenia z zakupem.
Przy zakupie można starać się o dofinansowanie ze środków PFRON przez PCPR lub MOPS. Przyznanie i wysokość dofinansowania zależą od indywidualnej sytuacji i decyzji urzędu. Pomagamy przygotować fakturę proforma i specyfikację do wniosku. Więcej na stronie Dofinansowania dla osób z niepełnosprawnością.
Łóżko pokazane w odcinku to Acti CARE PLUS – elektryczne łóżko rehabilitacyjne z regulacją wysokości, przechyłem bocznym, wysięgnikiem, stolikiem i materacem w zestawie. Aktualną cenę i dostępność znajdziesz na karcie produktu.
Materiał reklamowy. Acti CARE PLUS to wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza, pielęgniarki ani fizjoterapeuty.
